Kısa cevap: Florida'da sözleşme imzalandıktan sonra genellikle 7-15 günlük bir inspection süresi başlar. Bu sürede lisanslı bir inspector evi inceler; ayrıca sigorta şirketlerinin istediği 4-point (çatı, elektrik, tesisat, klima) ve wind mitigation (rüzgâr dayanımı) raporları hazırlanır. Raporu okurken üç soruyu sorun: Sigortayı etkiler mi? Büyük bir maliyet mi? Güvenlik sorunu mu? Bu üç gruba giren bulgular için satıcıdan onarım ya da fiyat indirimi istenir; anlaşma olmazsa süre içinde kaparo iadesiyle çekilebilirsiniz.
Florida'da dört inspection türü
| Rapor | Ne inceler | Kim ister | Yaklaşık ücret |
|---|---|---|---|
| Genel inspection | Yapı, çatı, tesisat, elektrik, klima, pencereler, nem, cihazlar | Alıcı (kendi kararı için) | 350-550 $ |
| 4-point | Çatı, elektrik, tesisat ve klimanın yaşı ve durumu | Sigorta şirketi (genellikle 20 yaş üstü evlerde) | 75-125 $ |
| Wind mitigation | Çatı kaplaması, çatı-duvar bağlantıları, açıklık koruması (kepenk, darbeye dayanıklı cam) | Sigorta şirketi (prim indirimi için) | 75-125 $ |
| WDO / termit | Termit ve ahşap zararlıları, nem hasarı | Kredi veren (çoğu durumda) ve alıcı | 75-150 $ |
Hepsi aynı gün, çoğunlukla aynı firma tarafından yapılabilir. Toplam maliyet 600-900 $ civarıdır ve Türkiye'den kredi kartıyla ödenebilir. Bu rakam, 300.000 $'lık bir kararda en ucuz sigortadır.
Sigortayı doğrudan etkileyen kalemler
Florida'da konut sigortası piyasası sıkı olduğu için bazı bulgular primi iki katına çıkarabilir, hatta poliçe reddine yol açabilir. Raporu okurken önce şunlara bakın:
- Çatı yaşı ve kalan ömür: Shingle çatılarda 15 yaş üstü, birçok sigortacı için sorunludur; bazıları 20 yaş üstünü sigortalamaz. Raporda "remaining useful life" ifadesini arayın.
- Elektrik paneli markası: Federal Pacific, Zinsco, Challenger ve bazı Sylvania panelleri yangın riski nedeniyle sigortacılar tarafından istenmez; değişimi genellikle 1.500-3.000 $'dır.
- Tesisat türü: Polybutylene borular ve galvanizli çelik tesisat sigorta açısından kırmızı bayraktır. Bakır veya PEX tercih edilir.
- Klima (HVAC) yaşı: 15 yaş üstü sistemler hem prim hem de yakın vadeli değişim maliyeti (6.000-10.000 $) anlamına gelir.
- Açıklık koruması: Kepenk veya darbeye dayanıklı pencereler wind mitigation raporunda indirim sağlar; yoksa prim yüksek kalır.
- Su ısıtıcısı: 12 yaş üstü ısıtıcılar sızıntı riski nedeniyle not edilir.
Teklif öncesi sigorta teklifi almayı bu yüzden şart koşuyoruz; inspection sonrası aynı sigortacıya raporları gönderip kesin primi netleştiririz. Bu rakam doğrudan nakit akışı tablonuza girer.
Raporu nasıl okumalı: üç kova yöntemi
Genel inspection raporları 40-80 sayfa olur ve her küçük ayrıntıyı içerir; gevşek bir kapı kolu ile çürümüş bir kiriş aynı listede yer alır. Panik yapmamak için bulguları üç kovaya ayırın:
- Güvenlik ve yapısal: Temel çatlakları, aktif su sızıntısı, küf, elektrik tehlikesi, gaz kaçağı, termit faaliyeti. Bunlar pazarlık değil, çözüm gerektirir.
- Büyük maliyet kalemleri: Çatı, klima, su ısıtıcısı, havuz ekipmanı, pencereler. Her biri binlerce dolar; onarım kredisi veya fiyat indirimi konusu.
- Bakım ve kozmetik: Silikon yenileme, kapı ayarı, boya, musluk damlaması. Yatırım mülkünde bunları kendi bütçenizden, kiracı girişinden önce yaptırırsınız; pazarlık konusu yapmak satıcıyı yorar.
Rapordaki fotoğrafları mutlaka açın; inspector'lar bulguyu nereye yazdıklarını fotoğrafla gösterir. Anlamadığınız maddeleri biz inspector'a telefonla sorarız, çoğu firma 15 dakikalık sonuç görüşmesi yapar.
Satıcıyla onarım ve kredi pazarlığı
Florida'da yaygın "as-is" sözleşmede satıcı onarım yapmak zorunda değildir; ancak alıcı da süre içinde çekilebildiği için pazarlık gücü dengelidir. Üç seçenek vardır:
- Onarım talebi: Satıcı kapanıştan önce lisanslı ustayla yaptırır, fatura ibraz eder. Çatı ve elektrik gibi sigortayı etkileyen kalemlerde tercih edilir, çünkü sigortacı kapanışta temiz rapor ister.
- Kapanış kredisi (seller credit): Satıcı kapanış masraflarınıza katkı yapar; siz onarımı kendi ustanızla kapanıştan sonra yaptırırsınız. Kredi kullanılıyorsa kredi veren katkı üst sınırını belirler.
- Fiyat indirimi: En basit yol; ancak mortgage ile alımda peşinat ve kredi tutarı yeniden hesaplanır.
Talepler yazılı ve maddeli olmalıdır; "ev genel olarak eski" demek sonuç vermez, "çatı raporda 18 yaşında ve 3 yıl ömrü kaldı; 14.000 $'lık teklif ekte" demek sonuç verir. Yatırımcı mantığı: her onarım kalemini yatırım hesabınızdaki bakım rezerviyle karşılaştırın.
Inspection süresi ve cayma hakkı
Standart Florida sözleşmesinde inspection süresi takvim günüyle sayılır ve sözleşmenin "effective date" tarihinden başlar. Süre içinde yazılı fesih bildirimi gönderen alıcı kaparosunu tam alır. Dikkat edilecek noktalar:
- Hafta sonu ve tatil günleri de sayılır; 10 günlük süre Cuma başladıysa inspector randevusunu hemen ayarlayın.
- Onarım pazarlığı uzuyorsa süre bitmeden yazılı uzatma alın; aksi hâlde sözleşme "as-is" olarak bağlayıcı hâle gelir.
- HOA'lı mülklerde HOA belgeleri için ayrıca 3 günlük cayma hakkı vardır; iki süreyi karıştırmayın. Ayrıntılar için HOA belgeleri yazımıza bakın.
- Uzaktan alımda bildirimler e-posta ile geçerlidir; ancak title şirketine ve karşı tarafın emlakçısına iletildiğinden emin olun.
Türkiye'den yatırımcı için pratik akış
- Sözleşme imzalanır imzalanmaz inspector randevusu alınır (genellikle 2-4 gün içinde).
- İncelemeye biz katılır, kritik noktaları canlı video ile gösteririz; Türkiye saatine göre akşam saatine denk getiririz.
- Rapor geldiğinde üç kova yöntemiyle özet çıkarır, sigortacıya 4-point ve wind mitigation raporlarını iletiriz.
- Onarım/kredi talebini yazılı hazırlar, sizin onayınızla göndeririz.
- Süre bitiminden en az 24 saat önce karar: devam, revize teklif ya da fesih.
Inspection, alım sürecinin en çok para kazandıran adımıdır: ya kötü bir evden kaçırır ya da fiyatı gerçeğe çeker.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım, hukuk veya vergi tavsiyesi değildir. Rakamlar varsayımsal örneklerdir ve getiri garanti edilmez. Kendi durumunuz için lisanslı vergi danışmanı ve avukatla görüşmenizi öneririz; biz de gerektiğinde bu uzmanlara yönlendirme yaparız.
Sık sorulan sorular
Inspection ne kadar sürer ve ne kadar tutar?
Genel inspection müstakil bir evde 2-4 saat sürer; 4-point ve wind mitigation aynı ziyarette yapılabilir. Florida'da genel inspection yaklaşık 350-550 $, 4-point ve wind mitigation birlikte 100-200 $, termit (WDO) raporu 75-150 $ civarındadır. Rapor genellikle 24 saat içinde dijital olarak gelir.
Rapor kötü çıkarsa sözleşmeden çekilebilir miyim?
Florida'nın standart sözleşmesinde inspection süresi (çoğunlukla 7-15 gün) içinde alıcı herhangi bir nedenle sözleşmeyi feshedip kaparosunu geri alabilir. Süre dolduktan sonra fesih hakkı kalmaz; bu yüzden raporu hemen inceleyip kararınızı süre içinde yazılı bildirmek gerekir.
Türkiye'den inspection'a nasıl katılırım?
Inspector'un ziyaretine biz katılır, kritik noktaları canlı video ile gösteririz. Rapor fotoğraflı ve maddelendirilmiş geldiği için uzaktan değerlendirme kolaydır; onarım pazarlığını da sizin adınıza yazılı olarak yürütürüz.